{"id":1365,"date":"2019-06-03T12:04:57","date_gmt":"2019-06-03T10:04:57","guid":{"rendered":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/?p=1365"},"modified":"2026-04-02T15:37:30","modified_gmt":"2026-04-02T13:37:30","slug":"techniki-bizuteryjne-haft-sutasz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/techniki-bizuteryjne-haft-sutasz\/","title":{"rendered":"Techniki bi\u017cuteryjne: Haft sutasz"},"content":{"rendered":"

Sutasz, czyli dok\u0142adnie m\u00f3wi\u0105c haft sutaszowy, to technika wyrabiania bi\u017cuterii oraz ozd\u00f3b z wykorzystaniem specjalnych sznurk\u00f3w, kamieni i koralik\u00f3w. Od kilku lat cieszy si\u0119 nies\u0142abn\u0105c\u0105 popularno\u015bci\u0105. Je\u015bli chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o tym, na czym polega ta metoda wyrabiania kolczyk\u00f3w, naszyjnik\u00f3w czy broszek zapraszamy do lektury naszego tekstu.<\/span><\/p>\n

Soutache, czy sutasz?<\/span><\/h3>\n

Nazwa techniki pochodzi od francuskiego s\u0142owa soutache. Oznacza on szamerunek. By\u0142 to rodzaj ozd\u00f3b mundur\u00f3w wojskowych wykonywanych ze sznurk\u00f3w. Nazwa ma swoje pocz\u0105tki r\u00f3wnie\u017c w w\u0119gierskim s\u0142owie sujtas, co w t\u0142umaczeniu oznacza plecionk\u0119. W Polsce przyj\u0119\u0142a si\u0119 uproszczona w zapisie nazwa sutasz, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca si\u0119 za poprawn\u0105 nazw\u0119 tej techniki rzemie\u015blniczej.<\/span><\/p>\n

Historia sutaszu<\/span><\/h3>\n

Sutasz to sztuka, kt\u00f3ra powsta\u0142a w XV wieku we Francji. Wykorzystywano j\u0105 nie tylko do tworzenia bi\u017cuterii, ale te\u017c do wyka\u0144czania odzie\u017cy arystokrat\u00f3w. W XVII wieku do\u0142\u0105czy\u0142a do popularnych w\u015br\u00f3d Europejskich bogaczy dekoracji jak koronki i wst\u0105\u017cki. Z czasem elementy haftu sutasz by\u0142y wykorzystywane w ozdobnych szatach na ca\u0142ym \u015bwiecie, w tym w Rosji, Afryce, Maroku i Meksyku. Co wi\u0119cej, przez dziesi\u0105tki lat sutasz by\u0142 u\u017cywany do ozdabiania wyszukanych mundur\u00f3w wojskowych i pagon\u00f3w, czym pokazywano rang\u0119 danego \u017co\u0142nierza.\u00a0<\/span><\/p>\n

W XIX wieku sutaszowe dzie\u0142a wykorzystywali Osma\u0144scy \u017co\u0142nierze, a za ich spraw\u0105 rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 w Afryce P\u00f3\u0142nocnej i basenie Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Soutache wykorzystywano tak\u017ce do\u015b\u0107 powszechnie w modzie wiktoria\u0144skiej.\u00a0 Wraz z rewolucj\u0105 przemys\u0142ow\u0105 i rosn\u0105c\u0105 dost\u0119pno\u015bci\u0105 ta\u0144szych ubra\u0144, sutasz sta\u0142 si\u0119 bardziej dost\u0119pny. W XXI wieku za spraw\u0105 izraelskiej projektantki Dori Csengeri sutasz sta\u0142 si\u0119 popularn\u0105 technik\u0105 do tworzenia bi\u017cuterii. Efektowne i niebanalne projekty powoli zaw\u0142adn\u0119\u0142y sercami r\u0119kodzielnik\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"Broszka<\/p>\n

Co to jest sutasz<\/span><\/h3>\n

Sutasz to technika r\u0119kodzielnicza wykorzystuj\u0105ca sznurki, koraliki i kamienie ozdobne. W\u0142a\u015bciwym sutaszem nazywamy sznurek pleciony w kszta\u0142t k\u0142osa. Sk\u0142ada si\u0119 on z wewn\u0119trznego rdzenia i zewn\u0119trznych cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w kszta\u0142t litery V. Sznurki te uk\u0142adane s\u0105 w fantazyjne kszta\u0142ty i wzory, w kt\u00f3rych cz\u0119sto zawieraj\u0105 si\u0119 kaboszony z kamieni naturalnych, szk\u0142a i innych surowc\u00f3w. Sznurki s\u0105 razem zszywane za pomoc\u0105 nici jubilerskich.<\/span><\/p>\n

Technika ta w opisie mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 nieskomplikowana, jednak\u017ce jest to bardzo mylne wra\u017cenie. Haft sutasz to niezwykle czasoch\u0142onna, pracoch\u0142onna, wymagaj\u0105ca cierpliwo\u015bci, precyzji i odpowiedniego spojrzenia technika. Umo\u017cliwia ona stworzenie bardzo oryginalnych i robi\u0105cych ogromne wra\u017cenie prac, jednak\u017ce niewiele os\u00f3b tworzy pi\u0119kne dzie\u0142a ju\u017c na samym pocz\u0105tku.\u00a0<\/span><\/p>\n

Haft sutasz \u2014\u00a0 co jest potrzebne na start<\/span><\/h3>\n

Sznurki do sutaszu<\/span><\/h4>\n

Najwa\u017cniejszym elementem sutaszowej bi\u017cuterii jest oczywi\u015bcie sznurek. Typowo spotykamy sznurki od 2,5 do 5 mm szeroko\u015bci. Istnieje wielu producent\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy oferuje szerok\u0105 gam\u0119 kolor\u00f3w. Warto jednak stara\u0107 si\u0119 wybra\u0107 sznurki jednego producenta, gdy\u017c powinny one mie\u0107 tak\u0105 sam\u0105 szeroko\u015b\u0107, gi\u0119tko\u015b\u0107 i po\u0142ysk, przez co praca b\u0119dzie bardziej kohezyjna.\u00a0<\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tkuj\u0105cym r\u0119kodzielnikom polecane s\u0105 sznurki acetatowe, kt\u00f3re s\u0105 \u0142atwiejsze w pracy ni\u017c ich wiskozowe odpowiedniki. Sznurki Pega acetat i Italy s\u0105 najcz\u0119\u015bciej wybierane na start. Sznurki chi\u0144skie niekiedy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 swoimi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami w zale\u017cno\u015bci od koloru, czy te\u017c partii.\u00a0<\/span><\/p>\n

Osobn\u0105 kategori\u0105 sznurk\u00f3w do sutaszu s\u0105 sznurki metalizowane, kt\u00f3re mog\u0105 znacz\u0105co r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 bardzo sztywne, co wynika z ich g\u0119stego oplotu i s\u0105 szersze od pozosta\u0142ych. Sprawia to, \u017ce ci\u0119\u017cej si\u0119 je uk\u0142ada i zszywa, jednak\u017ce stanowi\u0105 doskona\u0142y szkielet dla naszej pracy. Inne sznurki metalizowane s\u0105 niezwykle mi\u0119kkie, przez co \u0142atwo je zniszczy\u0107 podczas zszywania i wymagaj\u0105 sporej ostro\u017cno\u015bci.\u00a0<\/span><\/p>\n

Pami\u0119taj, \u017ce najlepiej przechowywa\u0107 sznurki nawini\u0119te na szpulki. Je\u017celi kupi\u0142a\u015b sznurek, kt\u00f3ry nie mia\u0142 szpulki, mo\u017cesz stworzy\u0107 j\u0105 z kawa\u0142ka tektury, lub przechowywa\u0107 sznurek zwini\u0119ty w woreczku. Pogniecione sznurki znacznie ci\u0119\u017cej si\u0119 uk\u0142ada i zszywa, tak aby praca wygl\u0105da\u0142a estetycznie.<\/span><\/p>\n

Ig\u0142y i nici<\/span><\/h4>\n

B\u0119dziesz potrzebowa\u0142a cienkich igie\u0142<\/a>, kt\u00f3re bez problemu przebij\u0105 g\u0119sty sznurek, nie niszcz\u0105c jego struktury. Cienka \u015brednica igie\u0142 umo\u017cliwi Ci tak\u017ce nawlekanie nawet najdrobniejszych koralik\u00f3w. Oczywi\u015bcie, mo\u017cesz wykorzysta\u0107 klasyczne ig\u0142y do szycia, jednak\u017ce w ten spos\u00f3b ryzykujesz zniszczenie sznurka, mniej estetyczny wygl\u0105d i utrudnion\u0105 prac\u0119.<\/span><\/p>\n

Cz\u0119sto wykorzystywane nici<\/a> to bezbarwne monofilowe. S\u0105 one ma\u0142o widoczne, przez co doskonale nadaj\u0105 si\u0119 do prac pocz\u0105tkuj\u0105cych r\u0119kodzielnik\u00f3w. Wiele r\u0119kodzielniczek si\u0119ga tak\u017ce po nici do beadingu takie jak One- G czy Miyuki. Wyst\u0119puj\u0105 one w licznych kolorach, umo\u017cliwiaj\u0105cych dopasowanie nici do sznurka.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"Naszyjnik<\/p>\n

Kaboszony i koraliki\u00a0<\/span><\/h4>\n

Na naszym blogu znajdziesz ca\u0142y post dedykowany doborowi odpowiednich kaboszon\u00f3w do haftu sutasz<\/a>, dlatego te\u017c jedynie napomkn\u0119, \u017ce wykorzystywane s\u0105 kaboszony z kamieni naturalnych, szk\u0142a, drewna, \u017cywicy i tworzyw syntetycznych. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3rzy arty\u015bci si\u0119gaj\u0105 po stare guziki, elementy klips\u00f3w i innych akcesori\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

W hafcie sutasz u\u017cywa si\u0119 tak\u017ce drobnych koralik\u00f3w takich jak Toho, Miyuki<\/a> i ich ta\u0144sze odpowiedniki. Japo\u0144skie koraliki s\u0105 najlepszej jako\u015bci, wykazuj\u0105 si\u0119 nienagann\u0105 trwa\u0142o\u015bci\u0105, a ich wyb\u00f3r wr\u0119cz onie\u015bmiela. Ich ta\u0144sze odpowiedniki to czeskie koraliki marki Preciosa, kt\u00f3re nieco odbiegaj\u0105 od jako\u015bci japo\u0144skiej. Znajdziesz tak\u017ce niemarkowe koraliki, kt\u00f3re s\u0105 znacznie ta\u0144sze, jednak\u017ce mniej trwa\u0142e. S\u0105 one szczeg\u00f3lnie polecane pocz\u0105tkuj\u0105cym, gdy\u017c pierwsze prace rzadko s\u0105 noszone przez lata. Wraz z rozwojem swoich umiej\u0119tno\u015bci rozwa\u017c zainwestowanie w koraliki lepszej jako\u015bci.\u00a0<\/span><\/p>\n

Elementy wyko\u0144czeniowe<\/span><\/h4>\n

Do element\u00f3w wyko\u0144czeniowych zaliczymy klej i tkanin\u0119 do podklejenia ca\u0142o\u015bci. W\u015br\u00f3d materia\u0142\u00f3w wykorzystywanych do wyko\u0144czenia bi\u017cuterii sutaszowej znajdziesz welur, filc, sk\u00f3r\u0119, zamsz, a tak\u017ce eco sk\u00f3r\u0119 i alcantar\u0119. Wa\u017cne, aby materia\u0142 by\u0142 do\u015b\u0107 cienki, mocny, g\u0119sty i nie strz\u0119pi\u0142 si\u0119. W\u0142a\u015bciwo\u015bci te zabezpiecz\u0105 przed przeciekaniem kleju, przecieraniem si\u0119 tkaniny podczas noszenia bi\u017cuterii i niszczeniu projektu.\u00a0<\/span><\/p>\n

Tkanin\u0119 nale\u017cy zamocowa\u0107 za pomoc\u0105 kleju, najcz\u0119\u015bciej wykorzystywane s\u0105 bezbarwne kleje do tekstyli\u00f3w. Niekiedy si\u0119ga si\u0119 tak\u017ce po impregnat do tkanin. Taki p\u0142yn chroni przed brudem i wilgoci\u0105 i dzia\u0142a analogicznie do pasty do but\u00f3w. Jednak\u017ce nie ka\u017cdy impregnat nadaje si\u0119 do projekt\u00f3w sutasz. Niekt\u00f3re z nich odbarwiaj\u0105 sznurki, niszcz\u0105 koraliki, albo powoduj\u0105 \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie nici. Dlatego te\u017c wybieraj jedynie impregnaty przeznaczone do delikatnych tkanin i przed ich u\u017cyciem testuj je na niewielkim kawa\u0142ku sznurka.\u00a0<\/span><\/p>\n

Dodatkowe narz\u0119dzia\u00a0<\/span><\/h4>\n

Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dziesz potrzebowa\u0107 no\u017cyczek, my polecamy no\u017cyczki jubilerskie, kt\u00f3re wygodnie trzyma si\u0119 w d\u0142oni i odk\u0142ada. Dodatkowo rozwa\u017c zakup kilku tacek na koraliki, dzi\u0119ki kt\u00f3rym z \u0142atwo\u015bci\u0105 rozdzielisz swoje ma\u0142e koraliki. Przydatne mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce uniwersalne narz\u0119dzia jubilerskie, a tak\u017ce zapi\u0119cia, bigle, \u0142a\u0144cuszki i k\u00f3\u0142ka monta\u017cowe.\u00a0<\/span><\/p>\n

Podstawy sutaszu<\/span><\/h3>\n

Jak ka\u017cd\u0105 prac\u0119 r\u0119kodzielnicz\u0105, haft sutasz zaczynamy od stworzenia projektu<\/a> i zam\u00f3wienia wszystkich koniecznych p\u00f3\u0142fabrykat\u00f3w. Sznurki nale\u017cy u\u0142o\u017cy\u0107 i zacz\u0105\u0107 zszywa\u0107 ze sob\u0105 wed\u0142ug projektu. Najcz\u0119\u015bciej zaczyna si\u0119 od obszywania g\u0142\u00f3wnego kamienia w formie kaboszonu lub koralika. Kontynuuj\u0105c prac\u0119, uk\u0142adaj nici i zszywaj je zawsze przeplataj\u0105c ig\u0142\u0119 w rowku sznurka.\u00a0<\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tkuj\u0105cym polecam najpierw obejrze\u0107 kilka tutoriali w formie filmik\u00f3w. Moim zdaniem przekazuj\u0105 one wiedz\u0119 w bardzo klarowny spos\u00f3b i pokazuj\u0105 t\u0119 technik\u0119 w praktyce. Przyjrzyj si\u0119 ruchom r\u0105k r\u0119kodzielnika, u\u0142o\u017ceniu palc\u00f3w i kolejno\u015bci dzia\u0142ania. Postaraj si\u0119 oszacowa\u0107, jak mocno napi\u0119ta jest ni\u0107, aby Twoje pierwsze pr\u00f3by by\u0142y jak najlepsze.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"Naszyjnik<\/p>\n

Jakich b\u0142\u0119d\u00f3w unika\u0107<\/span><\/h3>\n

Pierwszym b\u0142\u0119dem w sutaszu jest z\u0142e zaplanowanie pracy. Ju\u017c na etapie projektowania i zamawiania element\u00f3w mo\u017cesz pope\u0142ni\u0107 mas\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w. Pami\u0119taj o dok\u0142adnym czytaniu opis\u00f3w produkt\u00f3w. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 \u015brednice sznurk\u00f3w i wymiary kaboszon\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Jednym z najcz\u0119\u015bciej pope\u0142nianych b\u0142\u0119d\u00f3w w sutaszu jest zbyt mocne naci\u0105ganie nici. Sprawia to, \u017ce sznurki faluj\u0105 si\u0119 i nie uk\u0142adaj\u0105 prawid\u0142owo wok\u00f3\u0142 kaboszonu. Skutkiem tego, ca\u0142o\u015b\u0107 projektu wygl\u0105da\u0107 mo\u017ce niechlujnie, nieestetycznie i ma\u0142o profesjonalnie. Niestety odpowiednie napr\u0119\u017cenie nici osi\u0105gniesz jedynie metod\u0105 pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w. To jeden z kilku aspekt\u00f3w sprawiaj\u0105cy, \u017ce haft sutasz jest trudn\u0105 do opanowania technik\u0105.<\/span><\/p>\n

Podczas pracy, pami\u0119taj, \u017ce warto cz\u0119sto wyr\u00f3wnywa\u0107 sznurki palcami. Takie g\u0142askanie u\u0142atwia okie\u0142znanie sznurk\u00f3w, co powinno u\u0142atwi\u0107 Ci zadanie. Sposobem na pl\u0105cz\u0105ce si\u0119 nici jest u\u017cywanie kr\u00f3tkich fragment\u00f3w albo m\u0105dre zagospodarowanie przestrzeni, w kt\u00f3rej pracujesz, tak, aby ni\u0107 mog\u0142a le\u017ce\u0107 na p\u0142asko.<\/span><\/p>\n

Kolejn\u0105 rad\u0105 jest sta\u0142a kontrola tego, czy sznurki u\u0142o\u017cone s\u0105 prawid\u0142owo. W sutaszu m\u00f3wi si\u0119, \u017ce ka\u017cdy sznurek ma lew\u0105 i praw\u0105 stron\u0119. Pocz\u0105tkuj\u0105cy r\u0119kodzielnicy nierzadko maj\u0105 problem z ich rozpoznawaniem. Dlatego podczas pracy warto sprawdza\u0107, czy jode\u0142ka na sznurkach uk\u0142ada si\u0119 w tym samym kierunku we wszystkich odcinkach.<\/span><\/p>\n

Ostatni\u0105 wart\u0105 uwagi rad\u0105 dla pocz\u0105tkuj\u0105cych jest dba\u0142o\u015b\u0107 o czysto\u015b\u0107. Szczeg\u00f3lnie gdy pracujesz z jasnymi sznurkami, staraj si\u0119 cz\u0119sto my\u0107 r\u0119ce i pracowa\u0107 na czystej powierzchni. Unikaj jedzenia i innych czynno\u015bci mog\u0105cych zabrudzi\u0107 Twoj\u0105 prac\u0119 w pobli\u017cu projektu. Nierzadko zdarza si\u0119, \u017ce kilkugodzinna praca zostaje zrujnowana, przez chwil\u0119 nieuwagi.<\/span><\/p>\n

Kontynuuj podr\u00f3\u017c po \u015bwiecie r\u0119kodzie\u0142a na naszym blogu:<\/span><\/h4>\n