{"id":2692,"date":"2020-06-22T16:38:54","date_gmt":"2020-06-22T14:38:54","guid":{"rendered":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/?p=2692"},"modified":"2026-04-02T15:00:46","modified_gmt":"2026-04-02T13:00:46","slug":"korony-i-berla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/korony-i-berla\/","title":{"rendered":"Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a"},"content":{"rendered":"

Korony i ber\u0142a zaliczamy do insygni\u00f3w w\u0142adzy \u015bwieckiej. Do tej grupy zaliczymy te\u017c jab\u0142ko i pier\u015bcie\u0144 kr\u00f3lewski, diadem, a nawet negarit, czyli rodzaj b\u0119bna charakterystyczny dla Etiopskich w\u0142adc\u00f3w. Insygnia \u015bwieckie to przedmioty symbolizuj\u0105ce w\u0142adz\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105 lub ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105. Opr\u00f3cz oczywistej symboliki w\u0142adzy ka\u017cde insygnium ma sw\u00f3j w\u0142asny przekaz. Interesuj\u0105ca nas korona ma symbolizowa\u0107 jedno\u015b\u0107 pa\u0144stwa, a ber\u0142o jasno okre\u015bla pozycj\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Opr\u00f3cz tego to przedmioty o wielkiej wadze historycznej, ale i ozdobnej. Dzi\u015b si\u0119gamy po najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a jako niecodzienn\u0105 inspiracj\u0119 dla szlachetnej bi\u017cuterii.<\/p>\n

\"Najpi\u0119kniejsze
Zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: Spr\u00e1va Pra\u017esk\u00e9ho hradu<\/figcaption><\/figure>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a – Korona \u015bwi\u0119tego Wac\u0142awa<\/h3>\n

Korona \u015bwi\u0119tego Wac\u0142awa to wa\u017cny relikt historyczny dla Czech\u00f3w. Od 1347 do 1863 roku by\u0142a insygnium koronacyjnym w\u0142adc\u00f3w czeskich. Jednak\u017ce obecnie pe\u0142ni r\u00f3wnie istotn\u0105 funkcj\u0119 symbolizuj\u0105c suwerenno\u015b\u0107 i pa\u0144stwowo\u015b\u0107 Republiki Czeskiej. Z uwagi na burzliw\u0105 histori\u0119 kradzie\u017cy i wywo\u017cenia korony z kraju, jest ona ukryta w katedrze \u015bw. Wita w Pradze. Raz na pi\u0119\u0107 lat mo\u017cemy podziwia\u0107 t\u0119 niezwyk\u0142\u0105 ozdob\u0119, podczas zaprzysi\u0119\u017cenia nowego prezydenta Republiki Czeskiej.<\/p>\n

Insygnium to zosta\u0142o wykonane z okazji koronacji Karola IV i nazwano na cze\u015b\u0107 patrona owego kr\u00f3la. Korona \u015bw. Wac\u0142awa zosta\u0142a wykonana na wz\u00f3r francuskiej korony \u015bw. Ludwika. Sk\u0142ada si\u0119 ona z czterech z\u0142otych segment\u00f3w zwie\u0144czonych liliami heraldycznymi. Co wi\u0119cej, ta stworzona w gotyckim stylu korona ca\u0142a jest wysadzana drogocennymi kamieniami w formie kaboszon\u00f3w. Jako ozdob\u0119 korony wykorzystano per\u0142y<\/a>, spinele, szafiry, szmaragdy oraz ogromny, 250 – karatowy rubin.<\/p>\n

\"Korona
Zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: Schatzkammer<\/figcaption><\/figure>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a – Korona Rudolfa II<\/h3>\n

\u017byciorys Rudolfa II nie jest szczeg\u00f3lnie osza\u0142amiaj\u0105cy. W\u0142adca nie przeszed\u0142 do historii jako wybitny monarcha, lecz zapami\u0119tano go jako wielkiego mi\u0142o\u015bnika sztuki. W drugiej po\u0142owie XVI wieku Rudolf sta\u0142 si\u0119 w\u0142adc\u0105 \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego. Co ciekawe, aby uczci\u0107 t\u0119 okazj\u0119, Kr\u00f3l sam wykona\u0142 projekt swojej korony, kt\u00f3ra wykonana zosta\u0142a w Pradze w 1602 roku przez Jana Vermeyena.<\/p>\n

Korona ma kszta\u0142t mitry, kt\u00f3rej niemal 30-centymetrowy szkielet opiera si\u0119 na g\u0142\u00f3wnej obr\u0119czy. Od niej odchodz\u0105 cztery du\u017ce i mniejsze lilie. Te wi\u0119ksze zdobi\u0105 rubiny, diamenty i per\u0142y, a mniejsze zawieraj\u0105 rubiny i du\u017ce per\u0142y. Dodatkowo korona zamkni\u0119ta jest przez z\u0142ote, emaliowane p\u00f3\u0142obr\u0119cze, na kt\u00f3rych szczycie znajduje si\u0119 krzy\u017c. Wn\u0119trze tego insygnium wy\u015bcie\u0142a aksamit.<\/p>\n

Korona Rudolfa II to niezwykle symboliczna ozdoba. Szmaragd zwie\u0144czaj\u0105cy koron\u0119 to symbol samego kr\u00f3la, a diadem nawi\u0105zuje do niezwyci\u0119\u017conego Jezusa, kt\u00f3rego ambasadorem jest kr\u00f3l. Ponadto w trzech sferycznych tr\u00f3jk\u0105tach wygrawerowano najwa\u017cniejsze momenty z \u017cycia Rudolfa II. Jego koronacj\u0119 w Pradze, jak i w Ratyzbonie, zwyci\u0119stwo w wojnie z Turcj\u0105, a tak\u017ce uroczysty wjazd na bratys\u0142awskie Wzg\u00f3rze Kr\u00f3lewskie. Dzi\u0119ki temu sam kr\u00f3l zadba\u0142, aby nikt nie zapomnia\u0142 o jego osi\u0105gni\u0119ciach. To z\u0142otnicze arcydzie\u0142o mo\u017cemy podziwia\u0107 na wiede\u0144skim zamku w Hofburgu.<\/p>\n

\"Korona
Zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci – liveauctioneers<\/figcaption><\/figure>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a –\u00a0 Korona And\u00f3w<\/h3>\n

Ta korona powsta\u0142a w niezwykle ciekawych okoliczno\u015bciach. W XVI wieku miasto Popay\u00e1n nawiedzi\u0142a epidemia ospy. Bezradni mieszka\u0144cy organizowali liczne nabo\u017ce\u0144stwa, licz\u0105c na pomoc Matki Boskiej. Gdy epidemia ust\u0105pi\u0142a, za okazan\u0105 \u0142ask\u0119 mieszka\u0144cy ufundowali niezwyk\u0142\u0105 koron\u0119 jako podzi\u0119kowanie dla Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny. W zamy\u015ble korona ta mia\u0142a przy\u0107mi\u0107 wszystkie pozosta\u0142e swym bogactwem i wspania\u0142ym wykonaniem. Zatrudniono wi\u0119c ponad 20 jubiler\u00f3w, kt\u00f3rzy tworzyli arcydzie\u0142o ponad 6 lat!<\/p>\n

Korona ta niew\u0105tpliwie robi ogromne wra\u017cenie. Z\u0142oto zosta\u0142o wygi\u0119te w misterne kszta\u0142ty, w kt\u00f3rych zamieszczono niemal 500 szmaragd\u00f3w. Szczyt tego arcydzie\u0142a wie\u0144czy krzy\u017c, w kt\u00f3rym r\u00f3wnie\u017c znajdziemy szmaragdy. W zwi\u0105zku z pi\u0119knym wykonaniem korona szybko zosta\u0142a skradziona. Gdy uda\u0142o si\u0119 j\u0105 odzyska\u0107, postanowiono rozmontowa\u0107 i ukry\u0107 j\u0105 na kilkaset lat. Dopiero w 1909 roku za zgod\u0105 papie\u017ce Piusa sprzedano koron\u0119, a doch\u00f3d wspar\u0142 cele charytatywne.<\/p>\n

\"Najpi\u0119kniejsze
Zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: polskiedzieje<\/figcaption><\/figure>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a – Korona Boles\u0142awa Chrobrego<\/h3>\n

Korona pierwszego kr\u00f3la naszego kraju to z pewno\u015bci\u0105 jeden z najwa\u017cniejszych relikt\u00f3w historycznych. Co ciekawe korona Chrobrego zosta\u0142a wykonana dopiero w 1320 roku (prawie 300 lat po jego \u015bmierci), na koronacj\u0119 W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka. By\u0142a symbolem w\u0142adzy Piast\u00f3w i ich prawa do tronu. Jako jeden z najcenniejszych dla kraju przedmiot\u00f3w, korona wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu pozostawa\u0142a poza zasi\u0119giem \u201ezwyk\u0142ych \u015bmiertelnik\u00f3w\u201d. Ka\u017cdy kr\u00f3l ubiera\u0142 j\u0105 podczas swojej koronacji i najprawdopodobniej nigdy wi\u0119cej.<\/p>\n

Niestety w 1795 roku korona Chrobrego zosta\u0142a zrabowana przez Prus\u00f3w, by potem Fryderyk Wilhelm II rozkaza\u0142 przetopi\u0107 z\u0142oto na monety, a kamienie szlachetne sprzeda\u0107. Wed\u0142ug danych historycznych korona by\u0142a z\u0142ota, ozdobiona 474 kamieniami szlachetnymi, w tym rubinami, per\u0142ami, szafirami i szmaragdami. Obecnie na Wawelu mo\u017cna podziwia\u0107 replik\u0119 tej niezwyk\u0142ej korony. Duplikat wykonali wsp\u00f3\u0142cze\u015bni jubilerzy w na pocz\u0105tku XXI wieku.<\/p>\n

\"Korona
Zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: Flickr\/ stafan_fotos<\/figcaption><\/figure>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a – korona Rzeszy<\/h3>\n

Czy te\u017c inaczej korona \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego jest jednym z najbardziej tajemniczych insygni\u00f3w historii. Nie do ko\u0144ca wiadomo, kt\u00f3ry z cesarzy zam\u00f3wi\u0142 to z\u0142otnicze arcydzie\u0142o. Napis na koronie Chondratus Sei Gratia (Konrad z Bo\u017cej \u0142aski) wskazuje na cesarza Konrada drugiego. Wiadomo jednak na pewno, \u017ce obecnie korona Rzeszy znajduje si\u0119 w Wiedniu i \u201eczekaj\u0105 na koronacj\u0119 kolejnego niemieckiego cesarza\u201d.<\/p>\n

Insygnium to sk\u0142ada si\u0119 ze szczerego z\u0142ota i licznych kamieni szlachetnych i pere\u0142 otoczonych emali\u0105. Osiem z\u0142\u0105czonych blach tworzy p\u00f3\u0142koli\u015bcie zako\u0144czony prostok\u0105t. Frontaln\u0105 p\u0142yt\u0119 zwie\u0144cza ozdobny krzy\u017c. W\u015br\u00f3d figur umieszczonych na koronie znajdziemy kr\u00f3la Dawida, kt\u00f3ry symbolizuje sprawiedliwo\u015b\u0107, oraz kr\u00f3la Salomona uosabiaj\u0105cego m\u0105dro\u015b\u0107. Dodatkowo na koronie obecny jest te\u017c Jezus, Ezechiasz i Izajasz. Postaci te symbolizuj\u0105 niebia\u0144skie pochodzenie w\u0142adzy cesarza Niemiec. W\u015br\u00f3d kamieni i postaci dostrze\u017cemy te\u017c filigranowe wyko\u0144czenie korony, \u015bwiadcz\u0105ce o wysokim kunszcie wykonuj\u0105cego j\u0105 jubilera.<\/p>\n

\"Najpi\u0119kniejsze
Zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: Royal Collection Trust<\/figcaption><\/figure>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a – Brytyjska korona pa\u0144stwowa<\/h3>\n

To jeden z najwa\u017cniejszych symboli imperium brytyjskiego. Przechowywana w londy\u0144skim Tower korona pochodzi z 1937 roku. Po raz pierwszy na\u0142o\u017cy\u0142 j\u0105 na g\u0142ow\u0119 Jerzy VI i do dzi\u015b wykorzystywana jest podczas uroczysto\u015bci otwarcia nowej sesji Parlamentu w Londynie.<\/p>\n

Ta niezwyk\u0142a korona ma zamkni\u0119t\u0105 form\u0119 zwie\u0144czon\u0105 krzy\u017cem. Zdobi\u0105 j\u0105 rubiny, spinele, szmaragdy, per\u0142y, szafiry i diamenty. Tych ostatnich w koronie znajdziemy a\u017c 2868! W\u015br\u00f3d kosztownych ozd\u00f3b na koronie znajdziemy drugi co do wielko\u015bci diament na \u015bwiecie Cullinan II, Szafir Stuart\u00f3w, Rubin czarnego ksi\u0119cia (kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci jest spinelem), a tak\u017ce Szafir \u015awi\u0119tego Edwarda. Wszystkie te dodatki sprawiaj\u0105, \u017ce Brytyjska korona pa\u0144stwowa to jedno z najozdobniejszych i najdro\u017cszych insygni\u00f3w pa\u0144stwowych znanych \u015bwiatu.<\/p>\n

\"Najpi\u0119kniejsze
Zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: Wikipedia\/ Shakko<\/figcaption><\/figure>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a – Korona cesarska<\/h3>\n

Korona cesarska Anny Iwanowny lub Polska korona Cesarska pochodzi z czas\u00f3w koronacji Anny Iwanowny Romanow. Jednak\u017ce w XIX wieku insygnium to by\u0142o u\u017cywane jako korona Kr\u00f3lestwa Polskiego. Korona ta idealnie wpasowuje si\u0119 w modn\u0105 dzi\u015b ide\u0119 recyklingu. Do jej wykonania wykorzystane zosta\u0142y kamienie szlachetne, kt\u00f3re wyj\u0119to z cesarskiej korony Katarzyny I.<\/p>\n

Korona cesarska ma niezwyk\u0142y design. Jej baz\u0105 jest oczywi\u015bcie z\u0142ota blacha, w kt\u00f3rej osadzono klejnoty, co spotykamy w ka\u017cdej innej koronie. Niezwyk\u0142y jest jednak kszta\u0142t tego dzie\u0142a. Na bazie obr\u0119czy umieszczono dwie p\u00f3\u0142sfery kt\u00f3re rozdziela centralnie umiejscowiony p\u00f3\u0142okr\u0105g zwie\u0144czony rubinem i krzy\u017cem. Koron\u0119 t\u0119 mo\u017cna podziwia\u0107 do dzi\u015b w kremlowskiej Zbrojowni.<\/p>\n

\"Ber\u0142o
Zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: Wikipedia \/Adam Sulich<\/figcaption><\/figure>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a – Ber\u0142o Augusta Poniatowskiego<\/h3>\n

O berle Augusta Poniatowskiego us\u0142ysza\u0142am po raz pierwszy, gdy czyta\u0142am o akwamarynach. To prywatne ber\u0142o sk\u0142ada si\u0119 z trzech lasek akwamarynowych oszlifowanych o\u015bmioboczne. Laski te spi\u0119te zosta\u0142y z\u0142otymi okuciami przypominaj\u0105cymi li\u015bcie akanty. Szczyt ber\u0142a wie\u0144czy z\u0142oty kielich kwiatowy, a u jego podstawy kulka akwamarynu opleciona z\u0142otymi ga\u0142\u0105zkami.<\/p>\n

Po \u015bmierci Poniatowskiego ber\u0142o przej\u0105\u0142 Pawe\u0142 I Romanow i umie\u015bci\u0142 je w zbiorach Kremla. Na mocy traktatu ryskiego z 1921 roku, ber\u0142o wr\u00f3ci\u0142o do Polski. Z powodu II Wojny \u015awiatowej ber\u0142o wywieziono do Pary\u017ca, a nast\u0119pnie do Ottawy, aby finalnie trafi\u0142o do Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie, gdzie mo\u017cna je podziwia\u0107 wraz z Klejnotem Rzeczypospolitej.<\/p>\n

\"Ber\u0142o
Zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: Royal Collection Trust<\/figcaption><\/figure>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a – Ber\u0142o z diamentem Cullinan<\/h3>\n

Ber\u0142o W\u0142adcy Krzy\u017ca \u0142atwiej znale\u017a\u0107 po jego g\u0142\u00f3wnej ozdobie, kt\u00f3r\u0105 jest diament Cullinan \u2014 najwi\u0119kszy, oszlifowany diament na \u015bwiecie. Ca\u0142e ber\u0142o ma nieca\u0142y metr d\u0142ugo\u015bci i wa\u017cy nieco powy\u017cej kilograma. W jego zdobieniach znajdziemy 333 diamenty, 31 pere\u0142, 15 szafir\u00f3w i szmaragd\u00f3w, kilka spineli i jeden poka\u017any ametyst. Ten ostatni kamie\u0144 osadzono jest nad diamentem i wygl\u0105dem przypomina kr\u00f3lewskie jab\u0142ko. Co ciekawe, ber\u0142o to otwiera si\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105c wyj\u0119cie diamentu Cullinan i noszenie go jako ogromny wisiorek. Jak wszystkie insygnia kr\u00f3lewskiej w\u0142adzy brytyjskiej, ber\u0142o to znajdziemy w skarbu w Tower.<\/p>\n

Najpi\u0119kniejsze korony i ber\u0142a – Ber\u0142o Jagiello\u0144skie<\/h3>\n

To prywatne ber\u0142o pochodzi z XVI wieku i prawdopodobnie jego wykonanie zleci\u0142 Zygmunt I Stary. Z\u0142oto i kryszta\u0142 g\u00f3rski to g\u0142\u00f3wne materia\u0142y u\u017cyte do produkcji tego insygnium. Stylizowane na kszta\u0142t ga\u0142\u0119zi oplecionej akantowymi li\u015b\u0107mi i kryszta\u0142owym tulipanem. Na \u015brodku ber\u0142a by\u0142 nodus, czyli zgrubienie, kt\u00f3re mog\u0142o u\u0142atwia\u0107 trzymanie przedmiotu. Na wi\u0119kszych metalowych cz\u0119\u015bciach ber\u0142a znajdziemy dwa napisy. Pierwszy z nich g\u0142osi\u0142 \u201eZygmunt August z \u0142aski Bo\u017cej\u201d, a drugi \u201eKr\u00f3l Polski i Wielki Ksi\u0105\u017c\u0119 Rosyjski, Litewski i Pruski\u201d.<\/p>\n

Losy ber\u0142a s\u0105 w znacznej mierze nieznane. W 1937 roku zosta\u0142o ono podarowane paulinom z Jasnej G\u00f3ry jako wotum. Istnieje jednak\u017ce szereg przypuszcze\u0144, i\u017c ber\u0142o jagiello\u0144skie jest falsyfikatem. Nie przeprowadzono jednak\u017ce bada\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby potwierdzi\u0107, lub zaprzeczy\u0107 autentyczno\u015bci.<\/p>\n

Zar\u00f3wno korony, jak i ber\u0142a cz\u0119sto maj\u0105 burzliw\u0105 histori\u0119 wywo\u017cenia z kraju lub kradzie\u017cy. Wiele tych przedmiot\u00f3w jest historycznym \u015bwiadectwem niezwykle wa\u017cnych wydarze\u0144, kt\u00f3re przesz\u0142o przez r\u0119ce najznamienitszych w\u0142adc\u00f3w. Dzi\u015b mo\u017cemy czerpa\u0107 inspiracje kolorystyczne, czy zdobnicze z tych niezwyk\u0142ych klejnot\u00f3w koronnych.<\/p>\n

Zach\u0119cam do dalszej lektury z manzuko.com<\/h4>\n