{"id":4616,"date":"2021-12-21T17:12:01","date_gmt":"2021-12-21T16:12:01","guid":{"rendered":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/?p=4616"},"modified":"2026-04-01T14:16:36","modified_gmt":"2026-04-01T12:16:36","slug":"bizuteria-wikingow-celtow-i-slowian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/bizuteria-wikingow-celtow-i-slowian\/","title":{"rendered":"Bi\u017cuteria Wiking\u00f3w, Celt\u00f3w i S\u0142owian"},"content":{"rendered":"

Bi\u017cuteria Wiking\u00f3w to prawdopodobnie najbardziej m\u0119sko kojarzona bi\u017cuteria na \u015bwiecie. Obok niej mo\u017cemy umie\u015bci\u0107 bi\u017cuteri\u0119 s\u0142owia\u0144sk\u0105 i celtyck\u0105, jednak\u017ce s\u0105 one nieco mniej popularne lub wrzucane do jednego worka. W tym po\u015bcie poznasz odrobin\u0119 historii tych europejskich kultur, a tak\u017ce jak ich wierzenia, kultura i styl \u017cycia wp\u0142yn\u0119\u0142y na ozdoby. Kto wie, mo\u017ce znajdziesz tu inspiracj\u0119 na now\u0105 kolekcj\u0119 bi\u017cuterii albo pomys\u0142 na prezent dla m\u0119\u017cczyzny w Twoim \u017cyciu.<\/span><\/p>\n

Wikingowie <\/span>\u00a0<\/span><\/h3>\n

Wikingowie byli skandynawskimi wojami, kt\u00f3rzy od ko\u0144ca VIII wieku rozpocz\u0119li swoje podboje i wyprawy kupieckie. Naje\u017cd\u017cali oni g\u0142\u00f3wnie kraje Europy, dotarli do basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego, Afryki P\u00f3\u0142nocnej, Bliskiego Wschodu, a nawet Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Ludy te zamieszkiwa\u0142y g\u0142\u00f3wnie tereny dzisiejszej Danii, Norwegii, a tak\u017ce Szwecji. Ci do\u015bwiadczeni \u017ceglarze, nawigatorzy i wojownicy za\u0142o\u017cyli nordyckie osady w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Islandii, Grenlandii, a tak\u017ce na terenach dzisiejszej Rosji i Ukrainy. Co wi\u0119cej, byli oni te\u017c znali w Konstantynopolu, jak i r\u00f3wnie\u017c w obecnym Iranie i Arabii Saudyjskiej. Co ciekawe, by\u0142 to pierwszy lud Europy, kt\u00f3ry dotar\u0142 do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Kultura wiking\u00f3w<\/span><\/h4>\n

Wikingowie mieli sw\u00f3j alfabet i opisywali siebie i sw\u00f3j \u015bwiat w kamieniach runicznych. Jednak\u017ce nie wykszta\u0142ci\u0142a si\u0119 tam kultura spisywania wielu rzeczy. Co ciekawe, wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych \u017ar\u00f3de\u0142 literackich na ich temat, pochodzi od kultur, kt\u00f3re mia\u0142y z nimi styczno\u015b\u0107. Wikingowie byli jednak mistrzami w budowaniu statk\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y szybkie, zwinne i idealne do wojen. Tworzyli te\u017c bardzo praktyczne i pojemne statki kupieckie. Bez w\u0105tpienia \u0142odzie by\u0142y integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kultury Wiking\u00f3w. Umo\u017cliwia\u0142y nie tylko transport, ale te\u017c handel i podboje okolicznych kultur. Co ciekawe, statki mia\u0142y te\u017c wa\u017cny aspekt religijny i s\u0142u\u017cy\u0142y do poch\u00f3wku wa\u017cnych postaci.<\/span><\/p>\n

Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Wikingowie uwielbiali sporty, szczeg\u00f3lnie te, kt\u00f3re rozwija\u0142y umiej\u0119tno\u015bci walki. Jednak\u017ce uprawiano te\u017c wspinaczk\u0119 g\u00f3rsk\u0105, p\u0142ywano, a tak\u017ce je\u017cd\u017cono na nartach i \u0142y\u017cwach. Do ciekawszych rozrywek nale\u017ca\u0142o \u017conglowanie no\u017cami, a tak\u017ce gra podobna do hokeja nazywana Knattelik.<\/span><\/p>\n

Religia Nordycka<\/span><\/h4>\n

Religia staronordycka, nazywana tak\u017ce nordyckim poga\u0144stwem to nurt pochodz\u0105cy z religii germa\u0144skiej oparty na wierzeniach zawartych w mitologii nordyckiej. Tam \u015bwiat reprezentuj\u0105 dynastie As\u00f3w i Van\u00f3w. By\u0142a to religia politeistyczna opisywana w pie\u015bniach i opowie\u015bciach. Cz\u0119sto to w\u0142a\u015bnie zainteresowanie religi\u0105 nordyck\u0105 rozbudza ch\u0119\u0107 posiadania bi\u017cuterii wiking\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"Zdobienia<\/p>\n

Bi\u017cuteria Wiking\u00f3w<\/span><\/h3>\n

O bi\u017cuterii tego dawnego ludu wiemy g\u0142\u00f3wnie z wykopalisk miejsc poch\u00f3wk\u00f3w, a tak\u017ce skarb\u00f3w ukrywanych przed naje\u017ad\u017acami. Okazuje si\u0119, \u017ce ci z pozoru bardzo praktyczni wojowie wytwarzali te\u017c pi\u0119kne, misternie zdobione ozdoby. Popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 przede wszystkim broszki, kt\u00f3re zdobi\u0142y i utrzymywa\u0142y ubrania razem. Na szyjach cz\u0119sto dostrzec mo\u017cna by\u0142o wisiorki z Mjolnirem<\/a>, czyli m\u0142otem Thora. Kolejnym popularnym motywem by\u0142o Drzewo \u017bycia znane w\u00f3wczas jako Yggdarsil. Reprezentowa\u0142o ono kr\u0105g \u017cycia, \u015bmierci i odrodzenia.<\/span><\/p>\n

Co ciekawe, tania i popularna dzi\u015b bi\u017cuteria z koralik\u00f3w, by\u0142a dla Wiking\u00f3w dobrem luksusowym i rzadkim. Koraliki wiking\u00f3w zazwyczaj wykonywane by\u0142y z bursztynu lub szk\u0142a i rzadko mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 wi\u0119cej ni\u017c trzy w jednej bi\u017cuterii. By\u0142y wyznacznikiem statusu materialnego posiadacza, a niekiedy symbolizowa\u0142y jego wiek lub konkretne osi\u0105gni\u0119cie.<\/span><\/p>\n

Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce bi\u017cuteria nie by\u0142a dla Wiking\u00f3w jedynie symboliczn\u0105 ozdobn\u0105, ale te\u017c form\u0105 waluty. Dodatki tworzono ze ska\u0142, srebra i br\u0105zu, a elita mog\u0142a sobie pozwoli\u0107 na z\u0142ote dodatki. Chc\u0105c co\u015b kupi\u0107, wiking odrywa\u0142 kawa\u0142ek swojej bi\u017cuterii. Je\u017celi by\u0142 on wart wi\u0119cej ni\u017c kupowany towar, r\u0105bano go na kawa\u0142ki. Bi\u017cuteria Wiking\u00f3w mia\u0142a jeszcze jedno praktyczne zastosowanie. Wymiana pier\u015bcieni, mi\u0119dzy panami i wojownikami by\u0142a form\u0105 zawierania sojuszy, przypiecz\u0119towaniem zobowi\u0105za\u0144.<\/span><\/p>\n

\"Naszyjnik<\/p>\n

Celtowie<\/span><\/h3>\n

Celtowie s\u0105 zbiorem mieszka\u0144c\u00f3w Europy, kt\u00f3rych \u0142\u0105czy j\u0119zyk i kultura. Trudno tak naprawd\u0119 okre\u015bli\u0107 sk\u0105d pochodzili i gdzie dok\u0142adnie \u017cyli. Wed\u0142ug jednej z teorii ojczyzn\u0105 celtyck\u0105 jest \u015brodkowa Europa, sk\u0105d kultura celtycka rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 a\u017c do Wysp Brytyjskich, teren\u00f3w obecnych W\u0142och i Hiszpanii. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo to sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z plemion, kt\u00f3rymi rz\u0105dzili kr\u00f3lowie. Celtowie handlowali z ca\u0142\u0105 Eurazj\u0105, praktykowali niewolnictwo podobne jak w staro\u017cytnej Grecji. Ich system monetarny by\u0142 do\u015b\u0107 skomplikowany, a \u201emonety\u201d przyjmowa\u0142y kszta\u0142t topor\u00f3w, pier\u015bcieni i dzwonk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Podobnie do innych spo\u0142eczno\u015bci epoki \u017celaza, Celtowie praktykowali politeizm. Druidzi byli kap\u0142anami, ale te\u017c cz\u0119sto pe\u0142nili funkcj\u0119 lekarzy, w\u0142adc\u00f3w i m\u0119drc\u00f3w. Co ciekawe, nie pozostawili po sobie \u017cadnego pisemnego \u015bwiadectwa swojego istnienia. Wiemy, \u017ce liczba trzy mia\u0142a wyj\u0105tkowe znaczenie w wierzeniach Celt\u00f3w. Jednak\u017ce z uwagi na trudno\u015bci w ujednoliceniu tej grupy etnicznej, ogromnego obszaru, jaki zajmowali i niewielkiej ilo\u015bci pisemnych \u015bwiadectw, wiele przekona\u0144 na temat kultury Celtyckiej opiera si\u0119 na domys\u0142ach.<\/span><\/p>\n

Bi\u017cuteria Celt\u00f3w<\/span><\/h3>\n

W kulturze celtyckiej czczono ziemi\u0119, a w\u0119z\u0142y, jakie widzimy w bi\u017cuterii, symbolizowa\u0142y wzajemne powi\u0105zania. Ludzie z\u0142\u0105czeni byli z innymi lud\u017ami, ale te\u017c z natur\u0105 w wi\u0119ksz\u0105 sie\u0107 \u017cycia. Istnieje wiele rodzaj\u00f3w w\u0119z\u0142\u00f3w celtyckich, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich przeplata si\u0119 tak, \u017ce nie ma ko\u0144ca ani pocz\u0105tku. Sploty, celtyckie krzy\u017ce, w\u0119ze\u0142 Tr\u00f3jcy<\/a> czy celtycka Sowa nie pe\u0142ni\u0142y jedynie funkcji dekoracyjnej. Niemal ka\u017cda bi\u017cuteria celtycka mia\u0142a swoj\u0105 symbolik\u0119, a dzi\u0119ki misternemu wzornictwu zachwyca\u0142a swoim pi\u0119knem.<\/span><\/p>\n

\"Bi\u017cuteria<\/p>\n

S\u0142owianie<\/span><\/h3>\n

Mianem S\u0142owian okre\u015blamy ludy Europy \u015brodkowej, a tak\u017ce Azji. Zaliczymy do nich ludy, kt\u00f3re zamieszkuj\u0105 tereny dzisiejszej Rosji, Polski i jej s\u0105siad\u00f3w, ale te\u017c Ba\u0142kan\u00f3w. Jest to najwi\u0119ksza grupa etniczno- j\u0119zykowa w Europie. Jednak\u017ce w tym artykule skupi\u0119 si\u0119 na wczesnych, a nie wsp\u00f3\u0142czesnych S\u0142owianach. Pierwotnie lud ten zamieszkiwa\u0142 centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Europy, sk\u0105d rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 na ogromne terytorium zajmowane dzi\u015b.\u00a0<\/span><\/p>\n

Pierwotnie S\u0142owianie byli poganami, a ich chrystianizacja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy VIII, a XIII wiekiem. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce wcze\u015bniej wierzyli w jednego boga, kt\u00f3ry sp\u0142odzi\u0142 pomniejsze duchy, kt\u00f3re rz\u0105dzi\u0142y natur\u0105. Symbole znane jako znaki grzmot\u00f3w czy sze\u015bciop\u0142atkowa r\u00f3\u017ca w okr\u0119gu mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 jeszcze w architekturze XIX wiecznej Rosji, a wywodz\u0105 si\u0119 one z poga\u0144skich tradycji S\u0142owia\u0144skich. Jeden b\u00f3g przedstawia\u0142 te\u017c kosmiczny dualizm reprezentowany przez Beloboga i Czarnoboga, czyli przez boga bia\u0142ego i czarnego. Oczywi\u015bcie reprezentacja ta dzieli\u0142a te\u017c \u015bwiat na niebia\u0144sko-m\u0119ski i ziemsko-kobiecy.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bi\u017cuteria S\u0142owian<\/span><\/h3>\n

Amulety by\u0142y popularn\u0105 form\u0105 bi\u017cuterii s\u0142owia\u0144skiej. \u0141\u0105czy\u0142y w ten spos\u00f3b ozdoby z religi\u0105, zbli\u017ca\u0142y naszych przodk\u00f3w do natury i b\u00f3stw. Ka\u017cda linia mia\u0142a swoje znaczenie. Fale symbolizowa\u0142y wod\u0119, ogie\u0144 oznaczano znakiem krzy\u017ca, a grzmot sze\u015bciok\u0105tem. O\u015bmioramienna swastyka symbolizowa\u0142a kwiat paproci, kt\u00f3ry znamy z legend. S\u0142owia\u0144ska bi\u017cuteria mia\u0142a chroni\u0107 przed \u017cywio\u0142ami, urokami i nieprzychylno\u015bci\u0105 duch\u00f3w. Co ciekawe, do dzi\u015b w niekt\u00f3rych miejscach (na przyk\u0142ad na Ukrainie) popularne s\u0105 talizmany, kt\u00f3rych wygl\u0105d nie zmieni\u0142 si\u0119 od setek lat. Niekt\u00f3rzy nosz\u0105 je z tych samych powod\u00f3w, co ich przodkowie, inni chc\u0105 w ten spos\u00f3b odda\u0107 cze\u015b\u0107 swoim korzeniom, a dla niekt\u00f3rych to po prostu nietuzinkowe dodatki.\u00a0<\/span><\/p>\n

A czy Ty masz bi\u017cuteri\u0119, kt\u00f3ra ma inne funkcje poza zdobieniem Twojego cia\u0142a?<\/span><\/p>\n

Spodoba\u0142 Ci si\u0119 ten artyku\u0142? Zobacz, co jeszcze mo\u017cesz tu przeczyta\u0107\u00a0<\/span><\/h4>\n