{"id":4985,"date":"2022-04-26T19:47:21","date_gmt":"2022-04-26T17:47:21","guid":{"rendered":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/?p=4985"},"modified":"2026-03-31T13:40:57","modified_gmt":"2026-03-31T11:40:57","slug":"pozlacanie-i-inne-procesy-w-jubilerstwie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/pozlacanie-i-inne-procesy-w-jubilerstwie\/","title":{"rendered":"Poz\u0142acanie i inne procesy w jubilerstwie"},"content":{"rendered":"

Poz\u0142acanie, a tak\u017ce platynowanie i posrebrzanie bi\u017cuterii to popularne metody obr\u00f3bki metali wykorzystywane w jubilerstwie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas zetkn\u0119\u0142a si\u0119 w \u017cyciu z bi\u017cuteri\u0105, kt\u00f3r\u0105 poddano tego typu obr\u00f3bce. Dzisiaj dowiesz si\u0119, jak przebiegaj\u0105 te procesy jubilerskie, a tak\u017ce jak dba\u0107 o bi\u017cuteri\u0119 poz\u0142acan\u0105, posrebrzan\u0105 i poddan\u0105 innym podobnym technikom. Je\u017celi ciekawi Ci\u0119, czym jest anodowanie bi\u017cuterii, to zapraszam Ci\u0119 do lektury postu o tytanie<\/a>.<\/span><\/p>\n

Platerowanie<\/span><\/h3>\n

Platerowanie to technika, w kt\u00f3rej na metalowe elementy nak\u0142ada si\u0119 cienk\u0105 warstw\u0119 stworzon\u0105 z innego metalu. Najcz\u0119\u015bciej na mied\u017a nak\u0142adane jest aluminium lub pow\u0142ok\u0105 tytanow\u0105 powlekana jest r\u00f3wnie\u017c mied\u017a lub stal. Technika ta znana jest od setek lat i wci\u0105\u017c cieszy si\u0119 spor\u0105 popularno\u015bci\u0105. Dzi\u0119ki platerowaniu nie tylko ozdabiamy przedmioty, ale te\u017c chronimy je przed korozj\u0105 i uszkodzeniami powierzchni. Co wi\u0119cej, platerowanie mo\u017ce zmienia\u0107 przewodno\u015b\u0107 elektryczn\u0105, zwi\u0119ksza\u0107 komfort noszenia i redukowa\u0107 tarcie.<\/span><\/p>\n

Najpopularniejsz\u0105 technik\u0105 platerowania jest metoda walcowania na gor\u0105co lub zimno. Polega ona na pokrywaniu materia\u0142u bazowego jednostronnie lub dwustronnie. Ka\u017cda z metod wi\u0105\u017ce si\u0119 ze swoim ryzykiem i \u017cadna nie jest idealna. Na koniec procesu walcowania niezb\u0119dne jest wy\u017carzanie rekrystalizuj\u0105ce, kt\u00f3re utrwala metal.<\/span><\/p>\n

Inn\u0105 technik\u0105 platerowania jest lutowanie pr\u00f3\u017cniowe. Na metalu bazowym umieszcza si\u0119 cienk\u0105 jak folia warstw\u0119 spoiwa np. miedzi, srebra lub mosi\u0105dzu. Folia ta umieszczona jest mi\u0119dzy dwiema \u0142\u0105czonymi przez nas powierzchniami. Nast\u0119pnie umieszczamy ca\u0142o\u015b\u0107 w maszynie pr\u00f3\u017cniowej. W efekcie jej pracy, p\u0142yty metali dociskaj\u0105 si\u0119 i otrzymujemy jeden przedmiot zbudowany z kilku metali.<\/span><\/p>\n

Popularne s\u0105 tak\u017ce metody odlewnicze i metalurgia z u\u017cyciem sproszkowanych metali. Najciekawiej jednak brzmi zgrzewanie wybuchem. W tej metodzie p\u0142yty \u0142\u0105czonych metali umieszcza si\u0119 r\u00f3wnolegle lub sko\u015bnie wzgl\u0119dem siebie. Na g\u00f3rnej p\u0142ytce umieszczony zostaje materia\u0142 wybuchowy. Przemieszczaj\u0105ca si\u0119 wzd\u0142u\u017c p\u0142yty fala detonacji powoduje doci\u015bni\u0119cie obu powierzchni. Metoda ta dzia\u0142a podobnie do lutowania pr\u00f3\u017cniowego, z tym \u017ce zamiast maszyny pr\u00f3\u017cniowej wykorzystujemy materia\u0142 wybuchowy.<\/span><\/p>\n

Chocia\u017c platerowanie klasycznie odnosi si\u0119 do metali, niekiedy okre\u015blenie to bywa wykorzystywane wzgl\u0119dem innych surowc\u00f3w. Najlepszym przyk\u0142adem takiego zjawiska s\u0105 hematyty, lub akryl kt\u00f3re nierzadko poddawane s\u0105 procesom platerowania.<\/span><\/p>\n

Galwanizacja<\/span><\/h2>\n

Galwanizacja to proces wykorzystuj\u0105cy zjawisko elektrolizy do tworzenia pow\u0142ok na powierzchni metalu. Co ciekawe, proces ten wykorzystywany jest nie tylko w przemy\u015ble metalicznym, ale tak\u017ce w medycynie, kosmetologii i kosmetyce. Galwanizacja to proces, do kt\u00f3rego zaj\u015bcia niezb\u0119dny jest pr\u0105d. Pod jego wp\u0142ywem jony metalu rozpuszczone w roztworze osadzaj\u0105 si\u0119 na wybranym przez nas przedmiocie. Oczywi\u015bcie przed w\u0142a\u015bciw\u0105 galwanizacj\u0105 nale\u017cy bi\u017cuteri\u0119 odt\u0142u\u015bci\u0107, wyczy\u015bci\u0107, a niekiedy wytrawi\u0107. Takie przygotowanie zapewni trwa\u0142o\u015b\u0107 efektu galwanizacji.<\/span><\/p>\n

W zale\u017cno\u015bci od tego, jakim metalem pokrywamy bi\u017cuteri\u0119, mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 kilka podkategorii galwanizacji takich jak, poz\u0142acanie, posrebrzanie, rodowanie, palladowanie i rutenowanie. W zale\u017cno\u015bci od porz\u0105dno\u015bci galwanizacji, a tak\u017ce u\u017cytych materia\u0142\u00f3w i sposobu u\u017cytkowania, pow\u0142oka galwaniczna mo\u017ce utrzyma\u0107 si\u0119 kilka miesi\u0119cy lub kilka lat.<\/span><\/p>\n

Poz\u0142acanie<\/span><\/h4>\n

Poz\u0142acanie<\/a> to prawdopodobnie najpopularniejsza metoda galwanizacji wykorzystywana w jubilerstwie. Z\u0142ocona bi\u017cuteria to kompromis mi\u0119dzy modnymi dodatkami w ciep\u0142ych odcieniach a komfortem naszych portfeli. Co ciekawe, w zale\u017cno\u015bci od grubo\u015bci warstwy wyr\u00f3\u017cniamy r\u00f3\u017cne odmiany pokrywania przedmiot\u00f3w z\u0142otem.<\/span><\/p>\n

Zaz\u0142acanie<\/span><\/h5>\n

To proces, w kt\u00f3rym nak\u0142adamy najcie\u0144sz\u0105 warstw\u0119 z\u0142ota (0,175 mikrometra). Tak cienka warstwa nie jest odporna na \u015bcieranie i nadaje jedynie z\u0142ot\u0105 barw\u0119 przedmiotom. Aby nada\u0107 jej cho\u0107 troch\u0119 trwa\u0142o\u015bci, poleca si\u0119 lakierowa\u0107 zaz\u0142acane przedmioty.<\/span><\/p>\n

Poz\u0142acanie<\/span><\/h5>\n

Poz\u0142acane dodatki pokryte s\u0105 warstw\u0105 grubo\u015bci 0,5 mikrometra. Proces ten jest bardziej odporny n \u015bcieranie, jednak\u017ce poz\u0142acane przedmioty wci\u0105\u017c mog\u0105 ulega\u0107 korozji i nie powinny by\u0107 przeznaczone do kontaktu z \u017cywno\u015bci\u0105. Oznacza to, \u017ce ta technika nie nadaje si\u0119 do ozdabiania naczy\u0144 liturgicznych.<\/span><\/p>\n

Z\u0142ocenie<\/span><\/h5>\n

Z\u0142ocenie to nak\u0142adanie pow\u0142ok do 2,5 mikrometra. Proces ten jest polecany wszystkim z\u0142otnikom i dewocjonalistom. W jego efekcie powstaje szczelna i bezpieczna warstwa z\u0142ota, kt\u00f3ra jest do\u015b\u0107 odporna na dzia\u0142anie \u015brodowiska i \u015bcieranie. Profesjonali\u015bci najcz\u0119\u015bciej z\u0142oc\u0105 bi\u017cuteri\u0119 warstw\u0105 przekraczaj\u0105c\u0105 1 mikrometr.<\/span><\/p>\n

Platerowanie galwaniczne<\/span><\/h5>\n

Grube pow\u0142oki z\u0142ota przekraczaj\u0105ce 2,5 mikrometra powstaj\u0105 w procesie platerowania galwanicznego z\u0142otem. Metod\u0105 t\u0105 produkuje si\u0119 bi\u017cuteri\u0119, ale najcz\u0119\u015bciej wykorzystywana jest podczas renowacji lub rekonstrukcji zabytk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Vermeil<\/span><\/h5>\n

Ta tajemnicza nazwa okre\u015bla nak\u0142adanie grubych warstw z\u0142ota na srebrze. Grubo\u015b\u0107 z\u0142ota powinna przekracza\u0107 2,5 mikrometra. Jest to konieczne, gdy\u017c w przypadku cie\u0144szej warstwy ryzykujemy przej\u015bcie srebra na powierzchni\u0119 i powstawanie ciemnych nalot\u00f3w na z\u0142ocie. Proces ten jest popularny w tworzeniu kielich\u00f3w mszalnych.<\/span><\/p>\n

Posrebrzanie<\/span><\/h4>\n

Posrebrzanie, czy te\u017c srebrzenie to popularny w jubilerstwie proces. Metoda srebrzenia zacz\u0119\u0142a by\u0107 wykorzystywana na na pocz\u0105tku XX wieku, jednak\u017ce wraz z rozwojem i usprawnieniem technologii sta\u0142a si\u0119 do\u015b\u0107 popularna. Ochronn\u0105 warstw\u0119 srebra wykorzystuje si\u0119 nie tylko w jubilerstwie, ale przede wszystkim w dekoracji zastaw sto\u0142owych. Bi\u017cuteria posrebrzana jest niezwykle tania, ale na og\u00f3\u0142 nie jest bardzo trwa\u0142a. Srebro ulega naturalnym procesom czernienia i podczas czyszczenia bi\u017cuterii z ciemnej warstwy jednocze\u015bnie \u015bcieramy pow\u0142ok\u0119 ze srebra.<\/span><\/p>\n

\"Galwanizacja<\/p>\n

Platynowanie<\/span><\/h4>\n

Platyna to jeden z metali szlachetnych, kt\u00f3ry swoim wygl\u0105dem przypomina bia\u0142e z\u0142oto. Jest metalem, kt\u00f3ry nie powoduje reakcji alergicznych, nie czernieje i jest bardzo odporny na dzia\u0142anie czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych. Jednak\u017ce bi\u017cuteria wykonana w ca\u0142o\u015bci z platyny mo\u017ce by\u0107 bardzo droga, dlatego te\u017c wykonuje si\u0119 zabiegi platynowania.<\/span><\/p>\n

Polegaj\u0105 one na umieszczeniu bi\u017cuterii lub innych przedmiot\u00f3w w specjalnym roztworze i w procesie galwanizacji na przedmiocie osadza si\u0119 cienka warstwa platyny. Dzi\u0119ki temu procesowi bi\u017cuterii uzyskuje pi\u0119kny, bia\u0142ometaliczny kolor, nie b\u0119dzie uczula\u0142a, dop\u00f3ki warstwa platyny si\u0119 nie zetrze i nie sczernieje.<\/span><\/p>\n

Palladowanie i Rodowanie<\/span><\/h4>\n

Te dwa metale nie s\u0105 tak popularne w \u015bwiecie bi\u017cuterii, jak z\u0142oto, srebro, platyna i stal chirurgiczna. Pow\u0142oki z palladu i rodu swoim wygl\u0105dem przypominaj\u0105 bia\u0142e z\u0142oto lub platyn\u0119. Pallad cz\u0119sto stosowany jest jako ta\u0144szy odpowiednik platyny o ni\u017cszej temperaturze topnienia, dzi\u0119ki czemu \u0142atwiej z nim pracowa\u0107. Palladowanie cz\u0119sto wykorzystuje si\u0119 do powlekania bi\u017cuterii ze stop\u00f3w srebra niskiej pr\u00f3by, co ma zabezpieczy\u0107 u\u017cytkownika przed reakcjami alergicznymi, jednocze\u015bnie wyd\u0142u\u017caj\u0105c pi\u0119kny wygl\u0105d dodatk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Rodowanie to technika, w kt\u00f3rej powlekana bi\u017cuteria uzyskuje bia\u0142y, metaliczny blask i zabezpieczenie przed czernieniem. Co wi\u0119cej, rod podkre\u015bla blask kamieni w bi\u017cuterii. Najcz\u0119\u015bciej rodowanym metalem jest z\u0142oto. Szczeg\u00f3lnie bia\u0142e z\u0142oto, kt\u00f3re naturalnie ma nieco s\u0142omkow\u0105 barw\u0119 jest rozja\u015bnianie i \u201ewybielane\u201d w procesie rodowania.<\/span><\/p>\n

Oksydacja<\/span><\/h3>\n

Oksydacja to proces utleniania, czyli powstawania zwi\u0105zku metalu z tlenem. Tlenki srebra to ten czarny osad, kt\u00f3ry wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas widzia\u0142a na bi\u017cuterii lub starej zastawie sto\u0142owej. W jubilerstwie oksydacja mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana celowo, aby zabezpieczy\u0107 powierzchni\u0119 srebra, jednocze\u015bnie nadaj\u0105c mu ciekawego wygl\u0105du.<\/span><\/p>\n

Proces ten polega na umieszczeniu srebrnych dodatk\u00f3w w roztworze zwanym oksyd\u0105. Pod jej wp\u0142ywem srebro staje si\u0119 nieco ciemniejsze, bardziej matowe.W jego efekcie powstaje trwalszy wyr\u00f3b, kt\u00f3ry nie powinien zmienia\u0107 swojego wygl\u0105du. Oksydacja pozwala na uwydatnienie zakamark\u00f3w i rowk\u00f3w w projekcie. W ten spos\u00f3b nadajemy charakteru i wielowymiarowo\u015bci srebrnym dodatkom.<\/span><\/p>\n

Jak dba\u0107 o bi\u017cuteri\u0119 poz\u0142acan\u0105, posrebrzan\u0105 i inn\u0105<\/span><\/h3>\n

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce warstwa na\u0142o\u017conego metalu jest bardzo cienka. Dlatego te\u017c powinna\u015b \u015bci\u0105ga\u0107 swoje poz\u0142acane, posrebrzane i galwanizowane innymi metalami dodatki podczas snu, prac domowych, p\u0142ywania w s\u0142onej wodzie i aktywno\u015bci fizycznej. Co wi\u0119cej, warto unika\u0107 cz\u0119stego wycierania i pocierania bi\u017cuteri\u0105.<\/span><\/p>\n

W przypadku zabrudze\u0144 postaraj si\u0119 je usun\u0105\u0107 przy pomocy szmatki do bi\u017cuterii. Pami\u0119taj, \u017ce im mniej tarcia, tym d\u0142u\u017cej b\u0119dziesz si\u0119 cieszy\u0142a estetyczn\u0105 bi\u017cuteri\u0105. Koszt ponownego z\u0142ocenia, czy srebrzenia waha si\u0119 od kilkudziesi\u0119ciu z\u0142otych do ponad stu. Oczywi\u015bcie zale\u017cy to od rozmiaru bi\u017cuterii i ilo\u015bci zu\u017cytego materia\u0142u. Jednak\u017ce, je\u017celi zauwa\u017cysz, \u017ce po kilku latach Twoje dodatki nie wygl\u0105daj\u0105 jak wcze\u015bniej, rozwa\u017c zaniesienie ich do jubilera i odzyskaniu ich pi\u0119knego blasku.<\/span><\/p>\n

Spodoba\u0142 Ci si\u0119 ten wpis? Sprawd\u017a, co s\u0105dzisz o kolejnym!<\/span><\/h4>\n