{"id":6224,"date":"2022-10-06T18:41:53","date_gmt":"2022-10-06T16:41:53","guid":{"rendered":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/?p=6224"},"modified":"2022-10-07T19:40:30","modified_gmt":"2022-10-07T17:40:30","slug":"platyna-szlachetna-trwala-i-piekna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manzuko.com\/blog\/platyna-szlachetna-trwala-i-piekna\/","title":{"rendered":"Platyna \u2014 szlachetna, trwa\u0142a i pi\u0119kna"},"content":{"rendered":"

Platyna kojarzona jest jako jeden z najbardziej ekskluzywnych surowc\u00f3w na naszej planecie. Nazwa tego metalu szlachetnego pochodzi od hiszpa\u0144skiego s\u0142owa platina b\u0119d\u0105cego zdrobnieniem od plata oznaczaj\u0105cego srebro. Platyn\u0119 mo\u017cemy zaliczy\u0107 nie tylko do metali szlachetnych, ale te\u017c do surowc\u00f3w rzadkich. Jej cena w du\u017cej mierze wynika z ubogich, w stosunku do zapotrzebowania, zasob\u00f3w tego pierwiastka. Je\u017celi ciekawi\u0105 Ci\u0119 historyczne losy platyny, a tak\u017ce jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci, metody wykorzystania i piel\u0119gnacji, ten post powinien przypa\u015b\u0107 Ci do gustu.<\/span><\/p>\n

Platynowa historia<\/span><\/h3>\n

Platyna w staro\u017cytno\u015bci<\/span><\/h4>\n

Najstarsze dowody archeologiczne wykorzystuj\u0105ce platyn\u0119<\/a> pochodz\u0105 z Egiptu i datowane s\u0105 na 1200 rok przed nasz\u0105 er\u0105. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 puzderko z grobowca jednej z egipskich ksi\u0119\u017cniczek, kt\u00f3re wykonano z platyny i z\u0142ota. Jednak\u017ce wed\u0142ug archeolog\u00f3w istnieje spore prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce staro\u017cytni Egipcjanie uwa\u017cali platyn\u0119 za fragment rudy z\u0142ota.<\/span><\/p>\n

Po przeciwnej stronie globu platyna wykorzystywana by\u0142a przez prekolumbijskie ludy Ameryki Po\u0142udniowej. Oko\u0142o 100 roku p.n.e. rdzenni Amerykanie wykorzystywali platyn\u0119 do tworzenia metalowych kolczyk\u00f3w, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej noszono w nosach. Co wi\u0119cej, platyn\u0119 wykorzystywano tak\u017ce do tworzenia ceremonialnych naczy\u0144. Co ciekawe, produkcja tych przedmiot\u00f3w odbywa\u0142a si\u0119 poprzez spiekanie sproszkowanego z\u0142ota i platyny. Powsta\u0142y w ten spos\u00f3b szlachetny stop by\u0142 mi\u0119kki na tyle, aby mo\u017cna go by\u0142o obrabia\u0107 prymitywnymi narz\u0119dziami.<\/span><\/p>\n

Odkrycie dla Europy<\/span><\/h4>\n

Europejczycy po raz pierwszy mieli styczno\u015b\u0107 z platyn\u0105 w po\u0142owie XVI wieku za spraw\u0105 podboj\u00f3w hiszpa\u0144skich w Ameryce. Jeden z w\u0142oskich humanist\u00f3w opisywa\u0142 platyn\u0119 jako metal znaleziony mi\u0119dzy Panam\u0105 a Meksykiem, kt\u00f3rego \u017caden ogie\u0144 nie by\u0142 w stanie up\u0142ynni\u0107. Co ciekawe, Hiszpanie nie dostrzegli w platynie cennego surowca, a uznali j\u0105 jedynie za zanieczyszczenie z\u0142ota. Oznacza to, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyrzucano j\u0105 jako odpad, cho\u0107 warto wspomnie\u0107, \u017ce wielu wykorzystywa\u0142o ten metal do produkcji fa\u0142szywych monet, a proceder ten trwa\u0142 a\u017c do XIX wieku! Co wi\u0119cej, uwa\u017cana za bezu\u017cyteczn\u0105, platyna s\u0142u\u017cy\u0142a jako element konstrukcyjny dom\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dopiero w XVIII wieku rozpocz\u0119to badania nad platyn\u0105 w r\u00f3\u017cnych europejskich laboratoriach. Wiele z tych bada\u0144 zosta\u0142o porzucone, co wi\u0119cej cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a kompletnie bezu\u017cyteczna. Badana platyna by\u0142a nierzadko zanieczyszczona innymi pierwiastkami, przez co adekwatne opisanie jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych i chemicznych by\u0142o praktycznie niemo\u017cliwe. Dopiero pod koniec XVIII wieku otrzymano cz\u0119\u015bciowo oczyszczon\u0105 platyn\u0119, a nawet ponad 20 kilogram\u00f3w czystego pierwiastka. Gdy pracuj\u0105cy nad ni\u0105 naukowcy odkryli jej wytrzyma\u0142o\u015b\u0107, zdali sobie spraw\u0119, \u017ce jest \u015bwietnym surowcem i rozpocz\u0119li produkcj\u0119 naczy\u0144 i sztabek platynowych. Doprowadzi\u0142o to do znacznego wzrostu popularno\u015bci tego pierwiastka.<\/span><\/p>\n

\"Dlaczego<\/p>\n

Dlaczego platyna kojarzy si\u0119 z luksusem<\/span><\/h4>\n

Cena platyny jest aktualnie dwukrotnie ni\u017csza w por\u00f3wnaniu do z\u0142ota, jednak\u017ce metal ten wi\u0119kszo\u015bci kojarzy si\u0119 z luksusem wi\u0119kszym ni\u017c z\u0142oto. Genialny marketing platyny prawdopodobnie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w 1931 roku wraz z premier\u0105 filmu \u201ePlatynowa Blondynka\u201d. Film zarobi\u0142 ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 pieni\u0119dzy, dodaj\u0105c do powstaj\u0105cej legendy platyny, kt\u00f3rej popularno\u015b\u0107 dopiero wzrasta\u0142a.<\/span><\/p>\n

Czterdzie\u015bci lat p\u00f3\u017aniej w przemy\u015ble muzycznym ustanowiono now\u0105 nagrod\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazwano platynow\u0105 p\u0142yt\u0105. By\u0142a ona wy\u017cszym wyr\u00f3\u017cnieniem ni\u017c z\u0142ota p\u0142yta i ust\u0119powa\u0142a jedynie diamentowej. Ju\u017c wtedy platyn\u0119 kojarzono z luksusem, jednak\u017ce 10 lat p\u00f3\u017aniej skojarzenie to sta\u0142o si\u0119 jeszcze silniejsze. W 1984 roku American Express wypu\u015bci\u0142o na rynek kart\u0119 lepsz\u0105 od z\u0142otej i by\u0142a ona oczywi\u015bcie platynowa. Ca\u0142y ten czas cena platyny znacz\u0105co ros\u0142a. Wraz z rozwojem przemys\u0142u motoryzacyjnego, elektronicznego i medycznego zapotrzebowanie na ten surowiec ros\u0142o, co naturalnie powodowa\u0142o wzrost ceny.<\/span><\/p>\n

Od kilkunastu lat cena platyny jest stale ni\u017csza ni\u017c z\u0142oto, jednak\u017ce w umys\u0142ach wielu z nas platyna wci\u0105\u017c wydaje si\u0119 towarem bardziej luksusowym. Niekt\u00f3rzy spekuluj\u0105, \u017ce spore wykorzystanie platyny i jej rzadko\u015b\u0107 sprawi\u0105, \u017ce b\u0119dzie ona jednym z najdro\u017cszych metali na \u015bwiecie, jednak\u017ce nie wiemy, czy i kiedy mia\u0142oby to nast\u0105pi\u0107.<\/span><\/p>\n

\"Platynowa<\/p>\n

Charakterystyka i w\u0142a\u015bciwo\u015bci platyny<\/span><\/h3>\n

Platyna to metal, kt\u00f3rego barwa przypomina bardzo jasne srebro lub bia\u0142e z\u0142oto. Jest b\u0142yszcz\u0105cym, g\u0119stym, ci\u0105gliwym pierwiastkiem, kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 nie reaktywno\u015bci\u0105. Oznacza to, \u017ce platyna odznacza si\u0119 wybitn\u0105 odporno\u015bci\u0105 na korozj\u0119, nawet w wysokich temperaturach. Co ciekawe, platyna wydaje si\u0119 bardzo ekskluzywnym metalem, jednak\u017ce w rzeczywisto\u015bci jest ona znacznie ta\u0144sza od z\u0142ota. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ceny kruszc\u00f3w podawane s\u0105 w jednostkach wagi, a platyna jest znacznie ci\u0119\u017csza od z\u0142ota. Oznacza to, \u017ce obj\u0119to\u015b\u0107 kilograma z\u0142ota jest wi\u0119ksza ni\u017c obj\u0119to\u015b\u0107 kilograma platyny.<\/span><\/p>\n

Twardo\u015b\u0107 platyny w skali Mohsa okre\u015bla si\u0119 na 4-4,5. Je\u017celi czyta\u0142a\u015b moje posty dotycz\u0105ce kamieni szlachetnych, mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce platyna jest do\u015b\u0107 mi\u0119kkim materia\u0142em. Jednak\u017ce jest znacznie twardsza ni\u017c z\u0142oto czy srebro, kt\u00f3re w skali Mohsa osi\u0105gaj\u0105 2,5-3. Platyna ust\u0119puje twardo\u015bci\u0105 tytanowi, kt\u00f3ry ma 6 w skali Mohsa i wolframowi, kt\u00f3rego twardo\u015b\u0107 okre\u015blana jest mi\u0119dzy 8,5 a 9.<\/span><\/p>\n

Wykorzystanie platyny<\/span><\/h3>\n

Co ciekawe, platyna otrzymywana jest jako produkt uboczny powstaj\u0105cy podczas produkcji niklu i miedzi. Poza tym wyst\u0119puje jako zanieczyszczenie w kilku rudach. Wbrew pozorom, g\u0142\u00f3wnym przeznaczeniem tego pi\u0119knego metalu nie jest produkcja bi\u017cuterii. Przede wszystkim platyn\u0119 wykorzystuje si\u0119 do produkcji urz\u0105dze\u0144 kontroluj\u0105cych emisj\u0119 spalin, czyli katalizator\u00f3w. Co wi\u0119cej, platyna u\u017cywana jest do produkcji elektroniki, czujnik\u00f3w tlenu, \u015bwiec zap\u0142onowych i silnik\u00f3w turbinowych. Ponadto znalaz\u0142a zastosowanie w produkcji i rafinacji ropy naftowej. Platyna mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana w medycynie, na przyk\u0142ad do produkcji lek\u00f3w przeciwnowotworowych. Si\u0119ga po ni\u0105 tak\u017ce przemys\u0142 szklarski, a niekt\u00f3rzy skupuj\u0105 ten surowiec w celach inwestycyjnych.<\/span><\/p>\n

Platyna w metafizyce<\/span><\/h3>\n

Platyna okre\u015blana bywa metalem transformacji, niekt\u00f3rzy wierz\u0105, \u017ce noszenie tego metalu pozwala przesuwa\u0107 granice i osi\u0105ga\u0107 swoje maksimum. Co wi\u0119cej, w\u015br\u00f3d przypisywanych platynie magicznych w\u0142a\u015bciwo\u015bci znajduje si\u0119 wzmacnianie intuicji i u\u0142atwianie pozbywania si\u0119 niechcianych my\u015bli. Metal ten polecany jest osobom, kt\u00f3rym brakuje odwagi do wprowadzenia radykalnych zmian w swoim \u017cyciu. Co wi\u0119cej, wed\u0142ug mistyk\u00f3w z noszenia platyny skorzystaj\u0105 tak\u017ce jednostki zm\u0119czone psychiczne, kt\u00f3re zmagaj\u0105 si\u0119 z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 negatywnych my\u015bli i uczu\u0107.<\/span><\/p>\n

\"Platynowe<\/p>\n

Bi\u017cuteria z platyny<\/span><\/h3>\n

Bi\u017cuteria z platyny nie nale\u017cy do najta\u0144szych i chocia\u017c jej cena jest ni\u017csza ni\u017c z\u0142ota, wci\u0105\u017c zaliczymy j\u0105 do towar\u00f3w ekskluzywnych. Prawdopodobnie jedn\u0105 z os\u00f3b najcz\u0119\u015bciej si\u0119gaj\u0105cych po platynowe akcesoria by\u0142a brytyjska Kr\u00f3lowa El\u017cbieta, kt\u00f3ra nierzadko po\u017cycza\u0142a swoje dodatki najbli\u017cszej rodzinie. Platynowe akcesoria s\u0105 tak\u017ce mocno popularne w\u015br\u00f3d gwiazd Hollywood podczas du\u017cych wydarze\u0144 jak rozdanie Oscar\u00f3w czy Gala Met.<\/span><\/p>\n

Bi\u017cuteria z platyny nie matowieje ani nie zmienia swojej barwy podczas noszenia. Oczywi\u015bcie z czasem na powierzchni metalu mog\u0105 powsta\u0107 niewielkie rysy, kt\u00f3rym na szcz\u0119\u015bcie w du\u017cej mierze mo\u017cemy zapobiega\u0107. Akcesoria platynowe mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 doskona\u0142ym wyborem dla alergik\u00f3w i os\u00f3b o wra\u017cliwej sk\u00f3rze.<\/span><\/p>\n

Platyna jest doskona\u0142ym surowcem, dlatego te\u017c, gdy jest wykorzystywana w jubilerstwie, zazwyczaj \u0142\u0105czona jest z wysokiej klasy kamieniami szlachetnymi. Co ciekawe, jest ona ci\u0119\u017csza ni\u017c bi\u017cuteria ze z\u0142ota lub srebra, a tak\u017ce nieco twardsza, co sprawia, \u017ce troch\u0119 ci\u0119\u017cej si\u0119 z ni\u0105 pracuje. Kupno bi\u017cuterii platynowej to niew\u0105tpliwie spora inwestycja, jednak\u017ce wykorzystanie tego metalu w po\u0142\u0105czeniu z minera\u0142ami dobrej jako\u015bci jest niemal\u017ce gwarancj\u0105 doskona\u0142ego wygl\u0105du bi\u017cuterii nawet po kilkudziesi\u0119ciu latach!<\/span><\/p>\n

Jak piel\u0119gnowa\u0107 platyn\u0119<\/span><\/h3>\n

Powstaj\u0105ce na powierzchni platyny zarysowania sprawiaj\u0105, \u017ce metal pokrywa si\u0119 charakterystyczn\u0105 patyn\u0105. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych dodaje to bi\u017cuterii matowego, oryginalnego wygl\u0105du. Je\u017celi chcesz zapobiec patynowaniu platynowej bi\u017cuterii, upewnij si\u0119, \u017ce przechowujesz j\u0105 w oddzielnym, materia\u0142owym woreczku i \u015bci\u0105gasz j\u0105 podczas prac domowych.<\/span><\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie, je\u015bli Twoje platynowe dodatki s\u0105 spatynowane, istniej\u0105 \u0142atwe sposoby na przywr\u00f3cenie im blasku. Naj\u0142atwiej jest oczywi\u015bcie odnie\u015b\u0107 bi\u017cuterie do jubilera do profesjonalnego wypolerowania. Dla os\u00f3b preferuj\u0105cych domowe metody s\u0105 dwa inne sposoby radzenia sobie z patyn\u0105. Pierwszym z nich jest do\u015b\u0107 regularne polerowanie akcesori\u00f3w szmatk\u0105 jubilersk\u0105. Inn\u0105 metod\u0105 jest mycie platyny mi\u0119kk\u0105 szczotk\u0105 w ciep\u0142ej wodzie z dodatkiem p\u0142ynu do mycia naczy\u0144. Pami\u0119taj jednak, \u017ce woda i chemikalia mog\u0105 negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na kamienie osadzone w bi\u017cuterii.<\/span><\/p>\n

Nie przerywaj odkrywania \u015bwiata r\u0119kodzie\u0142a! Sprawd\u017a, o czym jeszcze mo\u017cesz przeczyta\u0107!<\/span><\/h4>\n