Bi┼╝uteria barokowa – kolorowa niczym paw

Bi┼╝uteria barokowa – kolorowa niczym paw

Bi┼╝uteria barokowa przenosi mnie my┼Ťlami do starych obraz├│w ksi─Ö┼╝niczek i mo┼╝nych dam. Bezsprzecznie uto┼╝samiam j─ů z przepychem, z┼éotem i licznymi kamieniami szlachetnymi. Jednak┼╝e barok ma do zaoferowania znacznie wi─Öcej ni┼╝ liczne zdobienia, czy drogie materia┼éy.┬á

Czym jest barok

Barok to g┼é├│wny kierunek w kulturze europejskiej, kt├│ry trwa┼é od ko┼äca XVI wieku do XVIII. Nurt ten obejmowa┼é wszystkie przejawy dzia┼éalno┼Ťci artystycznej i literackiej. Jego celem by┼éo przekszta┼écenie klasycznej sztuki renesansu tak, aby, jak najbardziej oddzia┼éywa┼éa na odbiorc─Ö. Bogate zdobnictwo, pomys┼éowe rozwi─ůzania, symbolizm i wykorzystanie ludzkiej zmys┼éowo┼Ťci obecne by┼éy wsz─Ödzie, nawet w sztuce ko┼Ťcielnej. Koncepcja i jej sprytne urzeczywistnienie by┼éo w sztuce kluczowe. Oczywi┼Ťcie, barok to niezwykle bogata w rozw├│j kultury, nauki, sztuki i filozofii epoka. Skupmy si─Ö jednak na bi┼╝uterii tego okresu.

Jak wygl─ůda┼éa bi┼╝uteria barokowa

Wczesny barok 

Od ko┼äca drugiej dekady XVII wieku w bi┼╝uterii pojawia┼éo si─Ö coraz wi─Öcej naturalistycznych motyw├│w. Tendencja ta rozprzestrzeni┼éa si─Ö z Francji na ca┼éy kontynent. Sta┼éo si─Ö to za spraw─ů tzw ÔÇ×cosse-de-poisÔÇŁ, czyli str─ůk├│w grochu p├│┼║niej popularne sta┼éy si─Ö kwiaty. Wraz z rozwojem botaniki w Europejczykach rozwija┼éa si─Ö fascynacja egzotyczn─ů ro┼Ťlinno┼Ťci─ů. Co wi─Öcej, handel z Bliskim Wschodem umo┼╝liwi┼é mieszka┼äcom starego kontynentu kontakt z ro┼Ťlinami, kt├│rych wcze┼Ťniej nie widziano, co zapocz─ůtkowa┼éo prawdziwy sza┼é.

Zegarek ze zdobion─ů kopert─ů

Florystyczne motywy w bi┼╝uterii przedstawiano za pomoc─ů emalii i grawerunk├│w. Co wi─Öcej, zacz─Öto wykorzystywa─ç emali─Ö jako t┼éo, kt├│re uwidacznia┼éo blask kamieni szlachetnych na z┼éotym tle. Modne sta┼éy si─Ö arabeski oraz moreski. Re drugie to pochodz─ůce z mauretanii wzory, kt├│re doskonale sprawdza┼éy si─Ö w zdobieniu du┼╝ych, p┼éaskich powierzchni. Dlatego te┼╝ cz─Östo pojawia┼éy si─Ö na kopertach zegark├│w.┬á

Rozwój obróbki kamieni szlachetnych skupiał się na uwidocznieniu ich naturalnego piękna. Również design biżuterii uległ zmianie. Zaczęto skupiać się na eksponowaniu kamieni, a nie tylko rzeźbieniu ozdób w złocie. 

Późny barok 

W drugiej po┼éowie XVII wieku fasetowanie kamieni zyska┼éo jeszcze wi─Öksz─ů popularno┼Ť─ç. Oprawy klejnot├│w stawa┼éy si─Ö coraz delikatniejsze, a projekty sk┼éania┼éy si─Ö jeszcze bardziej ku naturalizmowi. Do popularnych wzor├│w nale┼╝a┼éy te┼╝ kokardki.

┼üuki i ┼éagodno┼Ť─ç kszta┼ét├│w zdecydowanie charakteryzuj─ů bi┼╝uteri─Ö barokow─ů. Do tworzenia ozd├│b si─Ögano po metale i kamienie szlachetne, per┼éy i emali─Ö. Pod koniec XVII wieku dominowa┼éy asymetryczne bukiety kwiat├│w lub pojedyncze kwiatki. Cz─Östo┼Ť─ç u┼╝ycia emalii spad┼éa tak znacznie, ┼╝e zachowa┼éa si─Ö jedynie w najbardziej konserwatywnych kr─Ögach.

P├│┼║ny barok to r├│wnie┼╝ prze┼éomowy moment w klasyfikowaniu bi┼╝uterii. Po raz pierwszy zacz─Öto rozr├│┼╝nia─ç dodatki przeznaczone do noszenia za dnia i wieczorow─ů por─ů. Te drugie mia┼éy wygl─ůda─ç korzystniej w delikatnym blasku ┼Ťwiec. Do dzi┼Ť obserwujemy pok┼éosie tego podzia┼éu, jednak┼╝e nieco zmodyfikowane. Wszak do dzi┼Ť rozr├│┼╝niamy bi┼╝uteri─Ö na co dzie┼ä i t─Ö wieczorow─ů.

Rokoko

Rokoko jednocze┼Ťnie zawiera┼é si─Ö w baroku, ale i nieco od niego r├│┼╝ni┼é. Charakterystyczna by┼é asymetria wzor├│w inspirowanych natur─ů. Ro┼Ťliny, pi├│ra, czy postacie by┼éy grawerowane lub wyt┼éaczane w metalu. Kompletnie porzucono emali─Ö na rzecz wykorzystania z┼éota i klejnot├│w.

Wykorzystywane materiały

Analizuj─ůc portrety z tamtego czasu, widzimy, ┼╝e moda na niski dekolt i zwiewne sukienki uzupe┼éniana by┼éa najcz─Ö┼Ťciej kompletami bi┼╝uterii z pere┼é. Oczywi┼Ťcie te naturalne by┼éy ├│wcze┼Ťnie horrendalnie drogie, skutkiem czego rozpocz─Öto produkcj─Ö podr├│bek. Powstawa┼éy one poprzez po┼é─ůczenie szklanych kulek z mieszank─ů zmielonych rybich ┼éusek i lakieru. Kula nast─Öpnie by┼éa wype┼éniana woskiem, aby zapewni─ç jej trwa┼éo┼Ť─ç.┬á

Innym popularnym materia┼éem by┼éy diamenty, kt├│rych dost─Öpno┼Ť─ç znacznie wzros┼éa z uwagi na handel drog─ů morsk─ů. Ukuto w├│wczas termin ÔÇ×brylantÔÇŁ, kt├│rym do dzi┼Ť okre┼Ťlamy oszlifowane diamenty. ├ôwcze┼Ťnie te klejnoty by┼éy kwadratowe lub ich kszta┼ét przypomina┼é poduszk─Ö. Cz─Östo oprawiano je w srebro, aby jeszcze bardziej uwidoczni─ç ich blask.

Emalia by┼éa popularna przez setki lat, jednak┼╝e z nastaniem baroku jej popularno┼Ť─ç ogromnie spad┼éa. Opr├│cz pere┼é, diament├│w i metali szlachetnych wykorzystywano kolorowe klejnoty. Nale┼╝a┼éy do nich mi─Ödzy innymi rubiny, szmaragdy i topazy. Co wi─Öcej, ch─Ötnie si─Ögano po strass (szk┼éo z du┼╝─ů zawarto┼Ťci─ů o┼éowiu), z kt├│rego produkowano imitacje kamieni szlachetnych, aby sprosta─ç oczekiwaniom rosn─ůcej bur┼╝uazji.

Kolczyki z perłami

Rodzaje bi┼╝uterii

Najcz─Ö┼Ťciej spotykan─ů bi┼╝uteri─ů by┼éy ozdoby niskich dekolt├│w. W zwi─ůzku, z czym popularne by┼éy naszyjniki, a tak┼╝e wisz─ůce kolczyki. Co ciekawe, do bi┼╝uterii barokowej zaliczymy te┼╝ ozdobne sznurki do w┼éos├│w, ozdobione zapi─Öcia sukienek w biu┼Ťcie, przy r─Ökawach i w talii. Kolczyki by┼éy cz─Östo zwisaj─ůcymi per┼éami w kszta┼écie kropli. Jednak┼╝e w p├│┼║nym baroku modne sta┼éy si─Ö kolczyki przypominaj─ůce girlandy, z kt├│rymi dzi┼Ť kojarzy si─Ö bi┼╝uteria barokowa. Nowo┼Ťci─ů sta┼éy si─Ö zegarki, kt├│re ozdabiano w ka┼╝dy mo┼╝liwy spos├│b. Dzi─Öki temu koperty zegark├│w barokowych s─ů przyk┼éadem najbardziej zadziwiaj─ůcych dodatk├│w tamtych czas├│w.

Najodwa┼╝niejsz─ů bi┼╝uteri─Ö m─Ösk─ů nosili Francuzi, co znalaz┼éo odzwierciedlenie za panowania Ludwika XIV. W┼éadca pod koniec ┼╝ycia posiada┼é imponuj─ůc─ů kolekcj─Ö bi┼╝uterii i kamieni szlachetnych. Angielska moda m─Öska by┼éa znacznie bardziej konserwatywna. Bi┼╝uteria rojalistyczna by┼éa najbardziej akceptowaln─ů form─ů wyrazu. Jednak┼╝e to Hiszpanie nosili najmniej dodatk├│w. Dopuszczalne by┼éy ozdoby rycerskie lub dewocyjne. Inna forma ozd├│b by┼éa w Hiszpanii ograniczona prawnie.

Barokowa stylizacja

Biżuteria barokowa w modzie współczesnej

┼Üwiatowi projektanci mody ju┼╝ od wielu lat czerpie inspiracje ze stylu barokowego. Pierwszy by┼é Karl Lagerfeld, kt├│ry wylansowa┼é przepych we wsp├│┼éczesnych trendach. W jego ┼Ťlady poszli projektanci Dolce & Gabbana, kt├│rzy w 2013 roku zaprezentowali kultow─ů kolekcj─Ö. Wielu projektant├│w inspirowa┼éo si─Ö g┼é├│wnie Mari─ů Antonin─ů, kt├│ra bezapelacyjnie jest ikon─ů barokowego przepychu.┬á

Dzi┼Ť barokowa bi┼╝uteria budzi wiele emocji. Jedni j─ů kochaj─ů, inni jej nienawidz─ů. Masywne kolczyki, kolorowe naszyjniki i z┼éote bransolety wysadzane kamieniami zdecydowanie nie nale┼╝─ů do dodatk├│w na ka┼╝d─ů okazj─Ö. Najcz─Ö┼Ťciej wykorzystujemy j─ů na specjalne okazje i obserwujemy na czerwonym dywanie. Warto pami─Öta─ç, ┼╝e tak wyrazista bi┼╝uteria najlepiej prezentuje si─Ö w zestawieniu z minimalistycznymi ubraniami.┬á

Per┼éy, kt├│re by┼éy popularne w baroku, dzi┼Ť ponownie s─ů niezwykle popularne. Wykorzystujemy naturalne i syntetyczne per┼éy w konwencjonalnej bi┼╝uterii, ale te┼╝ jako ozdoby do w┼éos├│w, a nawet elementy odzie┼╝y. Doskonale prezentuj─ů si─Ö w bogato zdobionych projektach z du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů detali. Co wi─Öcej, per┼éy dobrej jako┼Ťci wygl─ůdaj─ů fenomenalnie w niezwykle minimalistycznych dodatkach, co mo┼╝e sprzeczne z bogactwem baroku, jest na pewno bli┼╝sze wsp├│┼éczesnej, pracuj─ůcej kobiecie.┬á

Pami─Ötaj─ůc o symbolizmie baroku i znacznym wp┼éywie religii na sztuk─Ö, mo┼╝emy zaliczy─ç ozdoby z motywami religijnymi do bi┼╝uterii barokowej. Wysadzane kamieniami, czy grawerowane krzy┼╝e, prza┼Ťne cherubinki, czy naszyjniki przypominaj─ůce r├│┼╝a┼äce, to cz─Östo uwsp├│┼écze┼Ťniona bi┼╝uteria inspirowana barokiem w mniej oczywisty spos├│b.

Gotowa na kolejny artykuł od manzuko.com?

Najmniej artystyczna dusza ca┼éej rodziny z zami┼éowaniem do nauki wszystkiego, co bardziej lub mniej potrzebne. Chaotyczna, g┼éo┼Ťna i niezaprzeczalnie gadatliwa. Uwielbia czyta─ç ksi─ů┼╝ki, gra─ç w plansz├│wki i rozmawia─ç z lud┼║mi, nie pogardzi te┼╝ okazyjnym ÔÇ×rz─ůdzeniem si─Ö". Obecnie studiuje medycyn─Ö z nadziej─ů na zostanie neonatologiem. Pasj─Ö do gotowania ┼é─ůczy z mi┼éo┼Ťci─ů do dbania o bliskich. W niemal ka┼╝dej chwili ┼╝ycia ma przy sobie kubek lub butelk─Ö z dowolnym rodzajem herbaty.

1 Comment

  1. Pi─Ökna jest ta bi┼╝uteria, bardzo warto┼Ťciowy wpis. Pozdrawiam ­čÖé

Leave a reply

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

Show Buttons
Hide Buttons